Mosiądz, brąz i miedź są ze sobą spokrewnione, ale mają różną wartość — a w skupie rozliczają się osobno. Rozróżnienie ich nie wymaga sprzętu: w większości przypadków wystarczy kolor i wiedza o tym, gdzie dany metal się stosuje. Poniżej to samo podejście, którego używa klasyfikator na oddziale.
Kolor — pierwszy i najpewniejszy sygnał
Trzy metale, trzy odcienie:
- Miedź — czerwonawa, łososiowa. Świeży przełom jest jasny i błyszczący, z czasem ciemnieje, a na powietrzu potrafi pokryć się zielonkawą patyną.
- Mosiądz (stop miedzi z cynkiem) — wyraźnie żółty, wpadający w złoty. To najbardziej rozpoznawalny z całej trójki.
- Brąz (stop miedzi z cyną) — ciemniejszy, brązowo-czerwonawy, częściej matowy niż błyszczący.
Jeśli element jest zabrudzony albo utleniony, warto zetrzeć fragment powierzchni pilnikiem lub papierem ściernym — kolor świeżego metalu jest znacznie bardziej czytelny niż kolor nalotu.
Test magnesem — co naprawdę sprawdza
Magnes to najczęściej powtarzana rada i najczęściej źle rozumiana. Żaden z tych trzech metali nie jest magnetyczny, więc magnes ich od siebie nie odróżni.
Do czego się przydaje? Do wykrycia stali tam, gdzie jej nie widać: stalowego rdzenia w mosiężnej z pozoru armaturze, wkładki w złączce, śruby w korpusie. To realnie zmienia klasyfikację, bo obcy metal obniża wartość partii — o czym piszemy przy sortowaniu złomu przed sprzedażą.
Gdzie spotkasz każdy z tych metali
Zastosowanie bywa lepszą wskazówką niż wygląd:
- Miedź — instalacje wodne i grzewcze (rury), przewody i kable, blacha dachowa, szyny i elementy elektryczne.
- Mosiądz — armatura łazienkowa i kuchenna, złączki, zawory, wodomierze, wkładki zamków, okucia meblowe i budowlane, elementy instrumentów.
- Brąz — panewki i tuleje ślizgowe, elementy pomp i armatury przemysłowej, śruby okrętowe, odlewy artystyczne i dzwony.
Mosiądz żółty i czerwony
W obrocie mosiądz dzieli się dalej — przede wszystkim na żółty (o wyższej zawartości cynku, jaśniejszy) i czerwony (o wyższej zawartości miedzi, ciemniejszy, bliższy kolorem brązowi). Różnią się wartością, więc rozliczane są osobno. To samo dotyczy wiórów mosiężnych z obróbki, które stanowią odrębną pozycję.
Nie musisz przeprowadzać tego podziału samodzielnie — wystarczy, że nie wrzucisz mosiądzu do jednego worka z miedzią.
Chrom, nikiel i inne powłoki
Błyszcząca, srebrzysta bateria łazienkowa prawie zawsze jest mosiądzem pod cienką warstwą chromu lub niklu. Powłoka nie zmienia materiału bazowego, ale wpływa na klasyfikację: mosiądz z powłoką rozlicza się osobno od czystego. Zdejmowanie powłoki nie ma sensu — to praca bez zwrotu.
Podobnie z cyną: drut miedziany cynowany nie jest już milberą, tylko osobnym, niżej wycenianym gatunkiem.
Gdy nie masz pewności
Nie zgaduj — to nie jest Twoja praca. Gatunek oceniamy na oddziale wzrokowo i po charakterystyce materiału, a przy nieoczywistym stopie potwierdzamy skład ręcznym spektrometrem. Cały przebieg wizyty opisujemy w tekście o przyjęciu złomu na oddziale.
Najszybsza droga do wyceny prowadzi przez zdjęcia. Prześlij fotografie materiału — ocenimy, czy to mosiądz lub brąz, czy miedź, i podamy aktualną wycenę.