Kod odpadu to sześć cyfr, które trzeba wpisać w kartę przekazania odpadów - i najczęstszy punkt tarcia przy pierwszej dostawie od nowego dostawcy biznesowego. Kod dobiera się nie tylko po tym, z czego odpad jest, ale przede wszystkim po tym, skąd pochodzi: ta sama miedź będzie miała inny kod po demontażu instalacji, a inny jako wiór z tokarki.
Podstawą jest rozporządzenie Ministra Klimatu z 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. 2020 poz. 10). Poniżej praktyczny przegląd pozycji, które w obrocie złomem pojawiają się najczęściej.
Jak zbudowany jest kod
Sześć cyfr czyta się w trzech krokach. Pierwsze dwie to grupa - źródło powstania odpadu (np. grupa 17 to budowa, remonty i demontaż obiektów). Kolejne dwie to podgrupa, ostatnie dwie - rodzaj odpadu. Gwiazdka przy kodzie oznacza odpad niebezpieczny, obwarowany osobnymi wymaganiami.
Konsekwencja tej konstrukcji jest kluczowa: kod idzie za procesem, nie za metalem. Dlatego szukanie kodu po nazwie materiału bywa mylące.
17 04 - złomy metaliczne z demontażu
Podgrupa „Odpady i złomy metaliczne oraz stopów metali” w grupie 17. To najczęstszy zestaw kodów przy złomie z rozbiórki instalacji, konstrukcji, rurociągów i stolarki:
- 17 04 01 - Miedź, brąz, mosiądz
- 17 04 02 - Aluminium
- 17 04 03 - Ołów
- 17 04 04 - Cynk
- 17 04 05 - Żelazo i stal
- 17 04 06 - Cyna
- 17 04 07 - Mieszaniny metali
- 17 04 11 - Kable inne niż wymienione w 17 04 10
Dwa kody z tej podgrupy dotyczą odpadów niebezpiecznych: 17 04 09* (odpady metali zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi) oraz 17 04 10* (kable zawierające ropę naftową, smołę i inne substancje niebezpieczne). Materiału z tych pozycji nie zgłasza się jak zwykłego złomu.
12 01 - odpady z obróbki metali
Podgrupa z grupy 12, obejmującej kształtowanie oraz fizyczną i mechaniczną obróbkę powierzchni metali. To strumień typowy dla zakładów obróbki metali:
- 12 01 01 - Odpady z toczenia i piłowania żelaza oraz jego stopów
- 12 01 02 - Cząstki i pyły żelaza oraz jego stopów
- 12 01 03 - Odpady z toczenia i piłowania metali nieżelaznych
- 12 01 04 - Cząstki i pyły metali nieżelaznych
Wióry aluminiowe z obróbki mogą należeć do podgrupy 12 01, ale właściwa pozycja zależy od procesu, postaci, zanieczyszczeń i ewentualnych właściwości niebezpiecznych. Nie należy przesądzać kodu wyłącznie po nazwie metalu. Więcej o tym, jak przygotować taki strumień, piszemy w tekście o sortowaniu złomu przed sprzedażą.
Opakowania i pozostałe pozycje
Dwa kody spoza obu podgrup pojawiają się regularnie:
- 15 01 04 - Opakowania z metali, jeśli odpad rzeczywiście pochodzi z opakowania; przy pozostałościach substancji niebezpiecznych trzeba sprawdzić także pozycję 15 01 10*
- 15 01 01 - Opakowania z papieru i tektury, a nie każdy strumień makulatury
Materiał mieszany: kiedy 17 04 07
Kod 17 04 07 („Mieszaniny metali”) obejmuje wyłącznie mieszaniny metali z budowy, remontu i demontażu - tak jak cała grupa 17. Materiał mieszany z obróbki skrawaniem, z opakowań czy z innego procesu klasyfikuje się według jego własnego źródła, a nie tym kodem.
W obrębie grupy 17 kod mieszaniny stosuje się tylko wtedy, gdy odpowiada faktycznemu źródłu i właściwościom odpadu. Sposób rozdzielenia strumieni może wpływać na klasyfikację handlową i wycenę, ale nie wolno dobierać kodu wyłącznie pod oczekiwany wynik handlowy.
Jeśli strumień da się zgodnie ze stanem faktycznym rozdzielić u źródła, każdą frakcję klasyfikuje się według jej źródła i właściwości. Może to również ułatwić handlowe rozpoznanie gatunku.
Kto odpowiada za wybór kodu
Kod w ewidencji wskazuje podmiot zobowiązany do jej prowadzenia. Najczęściej jest to wytwórca, ale przy budowie, remoncie, demontażu, czyszczeniu, konserwacji lub naprawie ustalenie wytwórcy może zależeć od rodzaju usługi i umowy. Jako odbiorca weryfikujemy zgodność zadeklarowanego kodu z materiałem i sygnalizujemy rozbieżności, ale nie przejmujemy odpowiedzialności za klasyfikację.
Sam obieg dokumentu opisujemy w tekście o BDO i KPO przy sprzedaży złomu.
Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje analizy prawnej ani konsultacji z osobą prowadzącą ewidencję odpadów w Twojej firmie.
Ustalasz kody przed pierwszą dostawą? Napisz, jaki materiał i z jakiego procesu powstaje - zbierzemy dane i wskażemy pozycje katalogu, które warto sprawdzić z osobą odpowiedzialną za ewidencję, a następnie wycenimy materiał.